| 1979 senesinde,California Üniversitesinde kanser tedavisi konusunda özel bir egitim aliyordum ve yayilmis testis kanserli genç bir erkekle ilgileniyordum.Bu tip vakalarda genelde görüldügü gibi,habis tümör sinsice ve hizla büyümüs ve yayilmisdi.Onu gördügümde,tümör akcigerlerinde gelismis ve karacigerlerinide kaplamisti.Çok az bir ümit vardi.Esi ve ikiz kizlari gece boyunca yataginin basinda dua ederek bekliyorlardi.
Hastama Indiana Üniversitesinden Dr. Lawrence Einhorn `un gelistirdigi yogun bir kemoterapi kombinasyonu uygulandi.Einhorn perhizi çok zehirli ve etkili bir ilaçti.Devamli mide bulantisi,kusma,böbreklere ve sinir sistemine verdigi zararlar gibi ciddi yan etkileri vardi.Ancak bu tedavi ile hastanin tümörleri tamamen yok olmustu.Hayretler içinde kalmistim.Ailesi dualarinin karsiliginda böyle bir mucize olduguna inaniyordu.Rutin olarak erkekleri öldüren bu hastaliga çare bulunmaya baslanmisti.
Pazar günü Fransa turunu kazanan Lance Armstrong da , yine böyle mucizevi sekilde siddetli bir testis kanserine yakalanmis , ameliyat ve yogun kemoterapi ile tedavi edilmisti.Basarisini izleyen herkes gibi bende çok heyecanlanmis ve özel bir haz duymustum.Bir onkolog için genç bir hayati kurtarmakdan daha derin bir duygu düsünemiyorum.
Aradan geçen yirmi yilda tip henüz testis kanserinin neden cisplatin`e hassas oldugunu ve de yumurtalik,akciger ve kalin bagirsaktaki kanserlerin ise genellikle neden hassas olmadigini açikliyamadi.Kanser tedavilerinde gelisme maalesef çok yavas olmustu.Son zamanlara kadar nedenler hakkinda bile çok bilgi edinemedik.Cisplatin`in kesfi ise kanser arastirmalarinda tipik bir cevaptir.Deneme yanilma metodu sonucu bu tip ilaçlar bulinmaktadir ve bilimsel bilgi ve rasyonel çalisma sonucu degildir.
Cisplatin 35 yil önce tesadüfen bulundu.Biyofizikçiler elektrik alanlarinin bakterileri nasil etkiledigini arastiriyordu.Bir platin elektrodu bakteriyel bir solusyonda bir akim üretmeye çalisirken mikroplarin beklenmedik bir sekilde üremeleri durmustu.Birçok arastirmadan sonra elektrottan çikan platinin bakteriyi zehirledigi düsünüldü.Bu gözlem sonucu kanserin göstergesi olan hizli hücre büyümesinin potansiyel inhibitörü olarak platin içeren ilaçlar üzerinde çalisilmaya baslandi.
Bu arastirmalar tabii ki hemen testis kanserinin tedavisini düsündürmedi.Platin içeren Cisplatin bir çok tümör türü üzerinde test edildi.Birçogu için devamlilik gösteren sonuç alinamadi.Yalnizca testiculer kanserde basarili görüldü.Dr.Einhorn cisplatini diger kemoterapik ilaçlar ile birlikte denedi.Bu bilesim çok toksikti ,birçok hasta öldü ya da uzun süre yan etkilerinden sikintilar çektiler.
Yirmi yildir bu tedavi daha gelistirildi ve tibbi mucizeler artti.Hastaligi Lance Armstrong kadar ilerlemis vakalarda iyilesme orani %95 `e kadar çikmisti.Kanser tedavisinde on yilda bir bulus olmustur.1960`larda bilim adamlari Vincristine ve Prednisone`nin çocukda lösemiyi basariyla tedavi ettigini bulmuslardi.1970 lerde Nitrogene Mustard ve Procarbasine`in Hodgking hastaliginda etkili oldugu görülmüstür.1980 `lerde Adriamycine lenfomanin bazi türlerinde etkin görülmüstür.Bu gelismeler birçok hayat kurtarmistir ancak birçok kanser hastasi için ölümleri durduramayacak kadar yavastir.
Herseye ragmen büyük gelismelerin esigindeyiz.Moleküler biyolojideki devrim birçok habis durumun kökündeki sebepleri bulmustur, buda büyümeyi düzenleyen genlerin bir türlü zarar görmesi sonucudur.Bu bilgiler özel durumlarda etkin olan ve su andaki kemoterapiden daha az toksik ve daha tanimli olarak kanserin büyümesini önleyen ilaçlarin gelismesine yol açacaktir.
Henüz olmadi ama yakinda bir gün,bir ilacin kanser hücresini nasil yok ettiginin sirrinin çözülecegini ümit ediyoruz.Artik tibbi gelismeler ve bir hastanin kaderi tesadüflere bagli olmayacaktir.Basarilarimizin anatomisi açiklanabilecek ve Lance Armstrong gibi vakalar mucize olarak görülmeyecektir.
New York Times `dan çeviri
|